گفتگو با نویسندگان کتاب شهدای ترور

گفتگو با نویسندگان کتاب شهدای ترور

در آستانه سال جدید، اتاق کوچک تحریریه مهمان دو تن از نویسندگان شهرستان بود. علیرضا یاقوتی و حسین فیروزه، نویسندگان کتاب شهدای ترور در یکی از روزهای پایانی سال، مهمان ما بودند تا برای خوانندگان اترک از دغدغه هایشان برای نوشتن این کتاب بگویند.
در این کتاب نویسندگان به موضوعات متنوعی مانند سرگذشت سازمان منافقین، مبارزات انقلابی مردم قوچان، شهدای ترور شهرستان قوچان و زندگی نامه آن ها و … در قالب فصول مختلف پرداخته اند. ناشر این کتاب انتشارات شاملو است و این کتاب در دویست و پنجاه و دو صفحه با قیمت هشت هزار و پانصد تومان راهی بازار کتاب شد. در ادامه به مصاحبه اترک با این نویسندگان خواهیم پرداخت.
نویسندگان این اثر چه کاستی و کمبودی را در قوچان احساس می کردند که دست به نوشتن کتاب شهدای ترور زدند؟ آیا تاکنون در عرصه ی ترویج فرهنگ ایثار و شهادت در شهرستان قوچان کتابی منتشر شده بود؟
فیروزه -در خصوص پرسش اول باید عرض کنم که ما کاستی های زیادی را در حوزه توجه به شهدای ترور در سطح کل کشور کشور احساس کردیم. عملا جز بنیاد هابیلیان و بنیاد شهید نهادهای دیگر توجه کمتری به شهدای ترور داشته اند، از این رو احساس تکلیف کردیم تا برای اولین بار در سطح کشور اقدام به گردآوری خاطرات شهدای ترور یک شهرستان بکنیم و آن را به صورت یک کتاب منتشر کنیم. به طبع آن قوچان هم در حوزه توجه به شهدای ترور دچار کاستی های فراوان بود، به خصوص که قوچان نسبت به شهرستان های دیگر کشور در قیاس با جمعیت در آن زمان، شهدای بیشتری دارد و این شهدا همچون دوران زندگی و شهادتشان، بعد از شهادت هم مظلوم ماندند. از طرفی متاسفانه در حوزه تبلیغات و معرفی شهرستان طی عمر این شهر در بعد از انقلاب رسانه ها و نویسندگان سعی داشته اند مردم قوچان را شهری غیر انقلابی معرفی کنند و همواره بر روی این که قوچان پایگاه منافقین بوده کار شده، درحالی که اساسا این مطلب دروغ است و اتهام زنی. قوچان یکی از شهیدپرور ترین شهرستان های کشور است و هرسال هم در حوزه مقابله با قاچاق، مبارزه با اشرار، مبارزه با فروشندگان موادمخدر و مبارزه با گروهک های تروریستی در تمامی نقاط میهن اسلامی شهید می دهیم، علاوه بر این شما نباید فراموش کنید که قوچان در دوره انقلاب به خاطر تاسیس سازمان مخوف ساواک در قوچان که از اولین ادارات ساواک در کشور بود نمی توانست مثل بسیاری از شهرهای دیگر اقدام به برگزاری راهپیمایی علیه حکومت شاه کند ولی مردم ما در همان شرایط انقلاب را تنها نگذاشتند و در راهپیمایی های مشهد و تهران و سایر شهرها علاوه بر قوچان شرکت می کردند که نتیجه آن دوازده شهید برای انقلاب بوده، این در حالی است که حتی خیلی از مسئولین همین شهرستان گمان می کردند که قوچان فقط دو شهید انقلاب دارد.
در این کتاب خواننده به علت های امنیتی بودن قوچان در عصر پهلوی پی خواهد برد و متوجه می شود که قوچان اگر شهدای ترور زیادی داشته به خاطر این بوده که ما انقلابیون فعالی داشتیم که منافقین نمی توانستند آن ها را تحمل کنند و برای همین ترورها در قوچان نسبت به سایر شهرستان ها فزونی یافته و دقیقا در نقطه مقابل تبلیغاتی که علیه مردم این شهر شده، وفاداری به انقلاب و فرهنگ شهادت طلبی با تاروپود شخصیت مردم قوچان گره خورده است. درخصوص پرسش دوم اما بنده کتاب مستند برخاطرات شهدای قوچان را آن چنان که بتواند کتاب قابل استنادی باشد ندیدم، فقط سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در قوچان سال ۱۳۸۸ اقدام به انتشار فرهنگ شهدای قوچان نمود که در آن اسامی شهدا به علاوه تاریخ شهادت و بخشی از وصیت نامه ها آمده بود که کار ارزشمندی بود ولی ادامه نیافت.

نوشتن کتاب شهدای ترور چگونه و از چه زمانی استارت خورد و در ابتدا شالوده و طرح اصلی کتاب چگونه بود؟
یاقوتی -همان طور که آقای فیروزه عرض کردند، مظلومیت شهدای ترور با توجه به این که در سطح کشور بیش از هفده هزار شهید ترور داریم واقعا ملموس است و از آن جا که دوست داشتیم بخشی از دینمان به شهدا را ادا کنیم تصمیم گرفتیم به شهدای ترور بپردازیم. ابتدا قصد بر گردآوری خاطرات شهدای ترور بنام در سطح کشور بود ولی بعد از چند جلسه صحبت و گفتگو به این نتیجه رسیدیم به مظلومیت شهدای ترور در شهرستان ها بپردازیم، به مظلومیت شهدایی که در خیابان های شهر خود به شهادت رسیدند و کم تر به ایثار و بزرگی آنان توجه شده. در میان شهرستان ها از آن جا که تعداد شهدای ترور قوچان نسبت به سایر شهرستان ها چشم گیرتر بود و متاسفانه علیه این شهرستان تبلیغات منفی زیادی صورت گرفته، شهر قوچان را برگزیدیم و افتخار یافتیم خاطرات شهدای ترور شهرمان قوچان را گردآوری کنیم. در طول گردآوری خاطرات با جوانان در طیف های مختلف چند جلسه گذاشتیم و از آن ها در مورد شهدای ترور و گروهک منافقین نظر خواهی کردیم.
متاسفانه تعداد کمی از جوانان نسبت به اعمال تروریستی منافقین اطلاعات داشتند و همین جرقه تهیه فصلی را به وجود آورد که به صورت اجمالی به معرفی سازمان مجاهدین خلق ایران بپردازیم تا خواننده نسل جوان قبل از مطالعه خاطرات شهدای ترور با منافقین و کسانی که این عزیزان را به شهادت رساندند آشنا باشند. مطالعه بیش از بیست و هشت منبع در خصوص منافقین و استخراج مطالب به صورت چکیده و روان برای خواننده ی کتاب شهدای ترور شش ماه زمان برد و گردآوری خاطرات شهدای ترور هم تقریبا هفت ماه زمان برد. زمانی که خواستیم مجموعه را برای انتشار آماده کنیم احساس کردیم بین فصل اول و دوم شکاف زیادی وجود دارد. روند چاپ را متوقف کردیم و بعد از چند جلسه تصمیم گرفتیم یک فصل دیگر تحت عنوان انقلاب و قوچان به آن اضافه کنیم تا فعالیت نیروهای منافقین و نیروهای انقلابی در قوچان تشریح شود. تهیه این فصل هم تقریبا یک ماه طول کشد و مجموعا ما بیش از چهارده ماه وقت صرف گردآوری مطالب این کتاب نمودیم.

کتاب از چند فصل تشکیل شده است و این فصول شامل چه مطالبی می شوند؟
فیروزه -کتاب شامل سه فصل است که فصل اول روند تشکیل تا فرجام گروهک منافقین را برای خواننده ترسیم می کند، فصل دوم به فعالیت های منافقین و نیروهای انقلابی در قوچان می پردازد و فصل سوم خاطرات شش شهید ترور قوچان است.

در نظر نویسندگان این کتاب ارزشمند، شهدای ترور چه تفاوتی با شهدای جنگ تحمیلی داشتند که شما از این سوژه استفاده کردید؟
یاقوتی -به نظر ما میان شهدا نمی توان هیچ تفاوتی قائل شد. همه نزد خداوند عزیز هستند و جایگاه آن ها قطعا از بهترین جایگاه ها نزد خداوند است ولی با توجه به این که در خصوص شهدای ترور کم تر کار شده بود ترجیح دادیم به شهدای ترور در این کتاب بپردازیم و خوشحالیم که علاوه بر معرفی شهدای ترور شهرستان و چهره واقعی از خلقیات مردم قوچان، چهره مناقین و دشمنان قسم خورده این کشور را هم به نسل جوان نشان می دهیم.

منافقین چه جایگاهی را در انقلاب و قوچان داشتند؟
فیروزه -برای پاسخ به این سوال به خوانندگان مطالعه فصل اول و دوم کتاب را پیشنهاد می کنم ولی به صورت خلاصه می توانم بگویم تغییر مواضع سازمان منافقین قبل از انقلاب و روی آوردن به اسلام مارکسیستی و قیام مسلحانه جایگاه سازمان را بین نیروهای انقلابی کم تر کرد ولی هدف مشترک نیروهای انقلابی و نیروهای منافقین که همان فروپاشی حکومت شاهنشاهی بود، باعث شد اختلافات کم تر به چشم بیاید. بعد از انقلاب بدیهی بود بین نیروهای فکری مسلمان مترقی و مارکسیست های اسلام گرا در روش حکومت جدید اختلاف پیش بیاید ولی منافقین که توان تحمل نظر مخالف را نداشتند و بعد از شکست سنگین مسعود رجوی در چند انتخابات و دور ماندن از قدرت، دست به تهدیدات مسلحانه علیه نظام زدند و هرچقدر از اسلام راستین و نظام دور شدند، جایگاه شان نیز میان مردم کم تر شد به نحوی که در مقطعی که قصد داشتند کشور را به آشوب بکشند در تهران و شهرستان ها نمی توانستند ۵۰ نفر را برای برگزاری یک راه پیمایی علیه نظام جمع کنند. در قوچان هم این طور بود. نیروهای منافقین قبل از انقلاب زندانی شدند و علیه حکومت شاه مبارزه کردند و هزینه های سنگینی را پرداخت کردند ولی اکثر آن ها چون نیروهای فکری نبودند از تغییر مواضع و مارکسیست شدن سازمان بی اطلاع بودند و همین غفلت بعد از انقلاب در غالب یک گروهک تروریستی در سازمان حلول یافت و اعضای آن را به ورطه گمراهی کشاند.

مقدمه کتاب توسط آقای سید محمد جواد هاشمی نژاد نگارش شده است. لطفا در مورد ایشان توضیحی به خوانندگان بدهید؟
یاقوتی -استاد هاشمی نژاد، فرزند شهید ارجمند حجت الاسلام و المسلمین هاشمی نژاد است و در حال حاضر به عنوان دبیرکل بنیاد هابیلیان مشغول خدمت به میهن اسلامی هستند. ایشان و دوستانشان در مجموعه بنیاد هابیلیان فعال ترین نهاد غیر دولتی هستند که در مورد سازمان منافقین مطالب خوبی را منتشر کرده اند. بنیاد هابیلیان طی سال های گذشته تعداد بسیار زیادی نمایشگاه در سطح کل کشور برگزار کرده و در تمامی حوزه ها به روشنگری نسل جدید پرداخته است. از افتخارات نگارندگان، نگارش مقدمه کتاب توسط ایشان است.

مطلبی که در کتاب توجه من را به خود جلب کرد، این بود که شما تمامی منافع حاصل از فروش این کتاب را وقف آموزش و تحصیل کودکان محروم حاشیه شهر قوچان کرده اید. لطفا در این مورد توضیحاتی را بفرمایید؟
فیروزه -فکر می کنم توضیحی ندارد، چون شما در سوال خودتان توضیحات لازم را بیان نمودید.

چرا اقدام به گردآوری خاطرات شهدای ترور نمودید یا به عبارتی فصل سوم کتاب چه حرفی با خواننده دارد؟
یاقوتی -خاطرات و زندگی شهدا فصل عشاق است، فصل معرفت و تجلی معنویت در زندگی انسان است. به نظر من خواندن خاطرات زندگی روزمره شهدا می تواند از بهترین مصداق های صراط مستقیم در زندگی باشد. این فصل که به نظر ما فصل اصلی کتاب است می تواند در زندگی شخصی همه خوانندگان تاثیر بگذارد و به طبع اعتقادمان به راه شهدا، از آن تاثیر
می گیریم.

زمانی که این کتاب را مطالعه کردم متوجه شدم همه شهدای ترور از بازار بوده اند. علت آن چیست؟
فیروزه -کسبه و بازاریان در همه مقاطع جز تاثیرگذارترین اقشار جامعه بوده اند. آن ها از زمان به وجود آمدن بورژوازی در ایران و وجود طبقه متوسط پیشاپیش همه اقشار برای محقق شدن مطالبات طبقه متوسط جامعه تلاش کرده اند. در روند شکل گیری انقلاب اسلامی هم نقش تاثیر گذار و ویژه ای داشته اند و امام خمینی هم روی این قشر حساب ویژه ای کرده بودند. بازاریان بعد از انقلاب برای حفظ میهن در تجاوز به خاک کشور هم کنار نیروهای مسلح با پوشش بسیج وارد عرصه شدند و نامی خوش از خود در همراهی انقلاب به جا گذاشتند. بدیهی است این گروه از جامعه در منظر دشمنان میهن مهم جلوه کنند و قربانیانان جنایت های منافقین باشند.

بهترین خاطره ای که در ذهن شما در طول جمع آوری خاطرات شهدا نقش بست چه بود؟
یاقوتی-برای من تمام لحظه هایی که با شهدا محشور بودیم، مملو است از خاطرات شیرین و فراموش نشدنی. برخی از این خاطرات آن قدر اعجاز گونه است که درک آن برای کسی که به بزرگی روح شهدا پی نبرده سخت است و ترجیح می دهم از تجربیات خودم در طول کار چیزی نگویم ولی از آن جا که نمی خواهم پرسش شما بی پاسخ باشد، خاطره ای از آنچه در مرحله نهایی کتاب برای ما پیش آمد را برای تان نقل می کنم. ما کتاب را بعد از گردآوری مطالب چندین بار مطالعه کردیم و به سه نفر از پژوهش گران هم دادیم تا ایرادات و نقاط ضعف، غلط های املایی و سایر مشکلات را به ما انتقال دهند. زمانی که خودمان چندین دور کتاب را مطالعه کردیم و کارشناسان هم لغت به لغت ایرادات کار را به ماانتقال دادند و ما آن ها را اعمال کردیم، آقای فیروزه چندبار تلاش کرد مجموعه را به ناشر برساند ولی هربار مشکلی پیش آمد و او دو روز تمام نتوانست کتاب را برای ناشر ایمیل کند. از ناشر مدتی زمان خواستیم و کتاب را هرکدام یک بار دیگر مطالعه کردیم و هیچ اشکالی در آن ندیدیم. ولی باز هم هرچقدر تلاش کردین این فایل ارسال نشد. تصمیم گرفتیم از طریق پیک کار را به مشهد برسانیم تا چاپ آن انجام گیرد. ولی راننده ای که سی دی را به او دادیم عصر همان روز برگشت و سی دی را پس داد و گفت من آدرس را پیدا نکردم. تصمیم بر آن شد که صبح روز بعد خودمان به مشهد برویم. صبح که با آقای فیروزه تماس گرفتم برویم مشهد، فیروزه گفت: نیازی نیست و کار را ارسال کردم. علت را جویا شدم که چطور کاری که یک هفته ارسال نمی شد امروز ارسال شد. ایشان گفتند: یکی از شهدا دیشب به خواب من آمد و تذکری در مورد یکی از خاطرات به من داد که ما آن را به اشتباه نوشته بودیم. آن را که اصلاح کردم و اولین بار که اقدام به ارسال آن کردم، فایل ارسال شد. هرچند آقای فیروزه خواست این مسئله را به کم تر کسی بگویم ولی احساس کردم این خاطره می تواند در نگاه نسل جدید به شهدا تاثیر گذار باشد.

اگر از شما بخواهیم خود منتقد کار خود باشید، چه خواهید گفت؟
فیروزه -در تقسیم مسئولیتی که بین من و استاد یاقوتی صورت گرفته بود قطعا اموری که به بنده واگذار شده بود نقاط ضعف کار است و ارزش کار را پائین آورده و به نظرم اگر ما با حوصله بیش تر فصل دوم را انجام می دادیم کار موفق تر بود.

در پایان اگر می خواهید درد دلی داشته باشید و یا از کسانی تقدیر و تشکر کنید، اترک با افتخار آن را منتشر می کند.
تنها درد دلی که داریم مظلومیت شهداست و کمتر توجه کردن جامعه به شهداست که امیدواریم با تدبیر مسئولین این مسئله مرتفع گردد اما از طرف خودم و دوست خوبم آقای فیروزه ابتدا از خانواده های شهیدان داودی، قشمشم و احمدی مهر، آهنچیان، موسویان و عطاران تقدیر و تشکر ویژه دارم که انصافا با جان و دل همکاری کردند و ما را همچون عضوی از خانواده شان در ایام مصاحبه ها پذیرفتند، امیدواریم توانسته باشیم بخش کوچکی از زندگی عزیزان شان را به تصویر کشیده باشیم و برای ضعف مان در به تصویر کشیدن روح بزرگ شهدا از این عزیزان عذرخواهی می کنیم. همچنین از اساتید ارجمند آقایان هاشمی نژاد و رضاپور که زحمت مقدمه و نظارت بر فصل اول کتاب را داشتند تشکر می کنیم و هم چنین از ریاست و معاونت فرهنگی اداره بنیاد شهید قوچان آقایان برهانی و حمیدی و آقای سرهنگ رجب نژاد فرمانده پایگاه بسیج اصناف و آقای خانی مقدم ریاست اتاق اصناف شهرستان تشکر می کنیم. همچنین از آقایان علی فیروزه، پاکنژاد، سلیمی، جاهدی فر، اکبری، وهابزاده، لاچینی، تقدیسی، علی پناه، فاطمی و جنتی برای لطفی که به اینجانبان داشتند و ما را در انتشار کتاب یاری نمودند، متشکریم.
از نشریه پربار اترک هم که فرصت معرفی این کتاب را به ما داد متشکریم وامیدواریم پرتیراژ و پرخواننده باشید.

الناز کریمی
(این گفتگو برگرفته شده از ویژه نامه قوچان شناسی ۲ به سردبیری حسین فیروزه)

یک نظر ارسال کنید