پهلوان دربان

جانمی دربان، بچه ی قوچان

پهلوان دربان در سال ۱۳۰۶ در روستای شهر کهنه از توابع قوچان متولد شد و دوران کودکی خود را در همان روستا گذراند. با شروع دوران ابتدایی برای تحصیل به شهر قوچان آمد و آموختن کشتی را نیز همزمان نزد پدر خود شروع کرد. تا سن هجده سالگی در شهر قوچان میان همسالانش کسی نبود که در کشتی حریف وی شود. بعد از هجده سالگی به خدمت سربازی رفت. بعد از خدمت سربازی به مدت پنج سال به استخدام اداره ی فرهنگ قوچان درمی آیند و در این مدت کشتی را در تیم اداره ی فرهنگ دنبال می کنند. بعد از پنج سال که متوجه می شوند تیم کشتی ارتش بسیار فضای بهتری برای ورود به عرصه ی مسابقات دارد از اداره ی فرهنگ استعفا داده و به استخدام ارتش درمی آیند. با ورود به تیم ارتش به اردوهای زیادی که در شهرهای مختلف مانند تهران، خرمشهر و .. می روند و در مسابقات بسیاری شرکت می کنند که این به نحوی اولین حضور ایشان در عرصه ی حرفه ای کشتی محسوب می شد.
علاقه زیاد او به کشتی باعث شده بود آنها کارگاهی تهیه کنند و کف آن را با تشک هایی که داخل آن کاه بود مجهز کنند و روی آن کشتی می گرفتند و مجبور بودند هر یک ساعت تشک را با آب خیس کنند تا بتوانند کشتی بگیرند.
اولین کشتی ای که باعث شهرت ایشان شد در گود امام مرشد در فاروج بود که ایشان با حریفی قدر به نام پهلوان کاظمی که چند کیلوگرم از ایشان سنگین تر بود کشتی می گیرند و دوبار پشت ایشان را به خاک می رسانند. در این مسابقه بود که ایشان برای اولین بار از فن مخصوص به خود که اکنون به سالتو فرنگی معروف است استفاده کردند و از آن به بعد تماشاگران در دیگر مسایقات با گفتن جمله ی «جانمی دربان، بچه ی قوچان» به تشویق ایشان می پرداختند و استفاده از این فن را درخواست می کردند. بعد از قهرمانی های استانی بسیار، برای اولین بار در سال ۱۳۲۶ ایشان وارد عرصه ی کشتی آزاد در سطح کشوری می شوند. در تیم خراسان در کنار بسیاری از نامداران این عرصه مانند پهلوان بهادری و پهلوان صحرایی و پهلوان وفادار و … وارد رقابت های تیمی کشوری می شوند و اولین مقام کشوری خود رادر سال ۱۳۲۹ در حالی که ۲۳ سال داشت در ورزشگاه امجدیه ی تهران به دست آورد. در مدت حضور در تیم قوچان از مربی گری آقای حبیب الله بلور استفاده می برد که ایشان در پی این بود تا بتواند از پتانسیل های کشتی پهلوانی در تیم ملی استفاده کند به
همین دلیل کشتی گیران تیم خراسان از جمله پهلوان دربان توانستند خوش بدرخشند و توانایی هایی که در کشتی چوخه و کشتی پهلوانی به دست آورده بودند در کشتی آزاد به کار بگیرند به نحوی که وقتی تیم کشتی آمریکا برای رقابت های دوستانه ای به شهر قوچان می آیند همگی در مقابل تیم قوچان شکست می خورند.
در میان سال های ۱۳۳۷ تا ۱۳۳۹ در خلال همین اردوهای کشوری و انتخابی تیم ملی بود که بذر دوستی بین پهلوانان شهرستان قوچان و مرحوم جهان پهلوان تختی کاشته شد. بعدتر که حبیب الله بلور، مربی تیم ملی در دوره ی آموزشی خود فنونی را وارد کرد که از کشتی خراسان گرفته شده بودند، دلبستگی مرحوم تختی به خراسان افزایش پیدا کرد. از آن جا که پهلوان دربان هنوز کارمند ارتش محسوب می شد زمانی که ایران در کشور عمان وارد جنگ شد مجبور شد به همراه ارتش به کشور عمان اعزام شود و مدتی از تشک کشتی خداحافظی کند ولی بعد از اتمام ماموریت نظامی در عمان دوباره به میادین ورزشی بازگشت. در سال ۱۳۵۵ پهلوان دربان با درجه ی استوار یکمی بازنشسته شدند و فعالیت های ورزشی خود را به مربیگری و داوری حرفه ای محدود کردند. از شاگردان ایشان می توان به پهلوان رستمی، پهلوان کریمی و پهلوان نخودچی، پهلوان کلال و بسیاری دیگر که حائز مقام های جهانی نیز شدند اشاره کرد. جز کشتی پهلوان دربان در ورزش باستانی نیز فعالیت داشت به نحوی که تا سن ۷۵ سالگی ایشان میان دار باشگاه های پهلوانی شهرستان قوچان محسوب می شد به نحوی که دز سن هفتاد سالگی به دلیل فشار زیادی که در گود زورخانه ی قوچان به دلیل اجرای حرکات نمایشی با میل سنگین به بدن
ایشان وارد شده بود برای بار دوم دچار سکته شد.
حضور در محیط زورخانه برای پهلوان دربان به عنوتن جز ثابتی از برنامه ی روزانه درآمده بود و ایشان هرشب به زورخانه ی شهرداری قوچان می رفت. به گفته ی خود ایشان یکی از مواردی که باعث موفقیت ایشان در عرصه های ورزشی شد توکل به خداوند و محشور بودن با کلام خدا بود چرا که ایشان حافظ ۱۹ جز از قرآن کریم و قاری مسلط قرآن کریم بود. در کنار این مسائل هیچ گاه از فرهنگ بومی منطقه ی قوچان نیز فاصله نگرفت و به گفته ی پسرشان نوازندگی دوتار هم انجام می دادند و با اساتید موسیقی مانند مرحوم استاد ستارزاده نیز حشر و نشر داشتند.
در سن ۶۰ سالگی پهلوان دربان اولین سکته ی قلبی را داشتند. بعد از این سکته پزشک معالج ایشان هرگونه ورزش و تحرک را برای ایشان ممنوع کرد. در سال ۱۳۷۴ دومین سکته ی قلبی گریبان گیر ایشان شد. سرانجام در بهمن ماه ۱۳۸۵ دچار سکته ی مغزی شد و بعد از چهار ماه بستری بودن در شهرستان قوچان درگذشت.

عباس شایسته زرین (دربان)
(مقاله برگرفته شده از ویژه نامه قوچان شناسی ۲ به سردبیری حسین فیروزه)

 

یک نظر ارسال کنید