وزیر پیشین اطلاعات: عطاردی به تنهایی یک دانشگاه بود

وزیر پیشین اطلاعات:
عطاردی به تنهایی یک دانشگاه بود

حسین فیروزه – دکتر حسن روحانی در فعالیت های انتخاباتی خویش وعده اجرای کامل قانون اساسی را داد و بر لزوم رعایت حقوق اقلیت ها و قومیت ها تاکید داشت. تشکیل سمت دستیار ویژه رئیس جمهور در حوزه اقلیت ها و اقوام که تاکنون در دولت ها بی سابقه بوده نشان از عزم جدی دولت در تحقق وعده های خویش است و استفاده از نیروی توانمند و پرتجربه ای همچون حجت الاسلام و المسلمین یونسی بخاطر مسئولیتش به عنوان وزیر اطلاعات در دولت اصلاحات و آشنایی وی به صورت کامل با دغدغه های اقلیت ها، می تواند مسیر تحقق مطالبات قومیت ها و اقلیت ها را کوتاه تر نماید.
در این گفتگو، با دستیار ویژه رئیس جمهور پیرامون توسعه اقتصادی شهرهای مرزی و تغییر فضای فرهنگی به نفع فعالیت های آزادانه قومیت ها در حوزه فرهنگ و همچنین از مشاهیر قوچان و شمال خراسان سخن گفتیم، گفتگویی که بسیار به طول انجامید و متن ذیل چکیده گفته های ایشان با اترک است.

رویکرد دولت در مواجهه با بحث قومیت ها و اقلیت ها به چه صورت است ؟
رویکرد دولت در مواجهه با موضوع قومیت ها همان رویکردی است که در انتخابات اعلام کرده بود. دولت در انتخابات از مردم انتظار دارد که در انتخابات شرکت کنند و به دولت رای بدهند، اکنون این اتفاق افتاده است و مردم وظیفه ی ملی خود را انجام داده اند و اکنون نوبت دولت است که پاسخگوی نیازهای مردم باشد. دولت اکنون کاملا به این امر توجه دارد که جایگاهش جایگاه مطالبه نیست بلکه جایگاه پاسخگویی است. در زمان انتخابات دولت از مردم مطالبه داشت که در انتخابات شرکت کنند ولی اکنون در جایگاه پاسخگویی است و کاملا متوجه این امر است. برای پاسخگویی به نیازهای مردم، بررسی های کارشناسی انجام می دهد، البته این بررسی ها در حوزه های مختلف متفاوت است مثلا در حوزه ی اقتصادی در مناطق و استان های کمتر توسعه یافته بیشترین و مهمترین مطالبات مردم اقتصادی است. بین مطالبات اقتصادی هم اشتغال بالاترین است. دولت هم برای پاسخگویی به این مطالبات علی رغم مشکلات زیادی که دارد و بخش عمده ای از این مشکلات ناشی از سوء مدیریت هایی است که در دولت پیشین صورت گرفته است و دولت فعلی سعی در توسعه ی این مناطق دارد. دولت با خزانه ی خالی مجبور به پاسخگویی به این مطالبات است. البته این حق مردم است که مطالبه کنند و دولت هم موظف به پاسخگویی است. دولت در این خصوص اولویت قائل است برای استان های محروم مانند سیستان و بلوچستان، خراسان شمالی، خوزستان، ایلام و … که به این مکان ها سفر شده و یا در برنامه است تا قبل از اینکه به استان های برخوردار از امکانات که در مرکز هستند برسند باید به این استان ها برسند. این اولین وظیفه ی دولت است که به این مطالبه ی عمومی پاسخ دهد. من گزارشی را که از شمال خراسان تهیه شده بود مطالعه می کردم متاسفانه متوجه شدم درصد کسانی که زیر خط فقر، به معنای اینکه زندگی آن ها به سختی و با فلاکت می گذرد، بسیار بالاست و این موجب خجالت من می شود اگر این درصد را عنوان کنم، البته دولت باید به وسیله ی توسعه ی اقتصادی و ایجاد اشتغال بخشی از نیاز مردم را رفع کند که البته این مهم راهی جز سرمایه گذاری ندارد. البته دولت خیلی برای سرمایه گذاری محدودیت دارد و باید بخش خصوصی در این مورد به دولت کمک کند. البته بخش خصوصی در این جهت آمادگی دارد ولی دولت باید زیرساخت های لازم را فراهم کند. یکی از زیر ساخت های توسعه ی هر استان آماده کردن زمینه های اجتماعی لازم است. البته علی رغم اینکه همه ی مردم خواستار این موضوع هستند و شاید به نظر برسد که همه چیز آماده است ولی اکثر مواقع خیلی از زمینه های اجتماعی لازم فراهم نیست، به عنوان مثال امنیت اقتصادی که تا فراهم نشود نمی توان توسعه ی اقتصادی انجام داد. امنیت اقصادی دارای دو بخش است که یک بخش آن متوجه دولت است ولی بخش دیگر آن متوجه دولت نیست ولی دولت هم می تواند کمک کند. احساس ناامنی مسئله ی مهمی است که در بسیاری از مناطق محروم کشور ما وجود دارد یعنی فرد سرمایه گذار از سرمایه گذاری در این مناطق واهمه دارد. البته این ترس ممکن است موهوم باشد، یا در خارج از آن منطقه این ترس وجود نداشته باشد ولی فرد سرمایه گذار این ترس را دارد و این یک واقعیت است.

از نظر شما این ترسانندگان چه کسانی هستند و علل کارشان چیست؟
بخشی از این ترسانندگان کسانی هستند که برداشت بدی از مسائل سیاسی و فرهنگی دارند و تنگ نظر هستند، گاهی رقابت های محلی است که باعث این موضوع می شود، گاهی سوء مدیریت سازمان ها و ارگان های مسئولی که وظیفه ی آن ها تامین امنیت میباشد، که نحوه ی برخورد آن ها ممکن است چنین احساسی را ایجاد کند مانند: دستگاه قضایی، دستگاه های پلیسی و … که در صورت بد عمل کردن دستگاه هایی که وظیفه ی آ نها تامین امنیت است ممکن است نتیجه ی آن ناامنی شود و گاهی رقبای منطقه ای این ناامنی را ایجاد می کنند. البته این مورد در استان های مرزی بیشتر دیده می شود. وقتی که در یک استان مرزی ما توسعه روند رو به رشد پیدا می کند رقبا در آن طرف مرز احساس می کنند که بازار آن ها در حال کساد شدن است. بعد هم از طریق مطبوعات و ابزار رسانه مانع از این می شوند که سرمایه گذاری صورت بگیرد. البته شمال خراسان در شرایط فعلی با این مورد درگیر نیست ولی بالاخره روزی درگیر خواهد شد ولی ما امروزه بروز این امر را مخصوصا در حوزه ی خلیج فارس می بینیم. به عنوان مثال تا دولت در راستای توسعه در این مناطق مانند قشم کاری انجام می دهد بسیاری از مطبوعات که در سطح ملی توزیع می شوند و متاسفانه بسیاری از آن ها از بودجه ی عمومی هم تقویت می شوند آن چنان جو ناامنی را به توسعه می دهند که سرمایه گذار فرار می کند. در قشم، کیش و بسیاری از جزایر که سرمایه های ملی ما هستند و می توانند منبع بالایی برای اشتغال باشند شما نمی توانید به آسانی فعالیت های اقتصادی را شروع کنید. تا به حال بسیاری از سرمایه گذاران در این مناطق آمده اند و شروع به کار کردند ولی بعد از مدتی حتی کار خود را نیمه کاره رها کرده اند. البته قسمت زیادی از این تبلیغات توسط کشور های همسایه که از توسعه ی آن مناطق ناراضی هستند صورت می گیرد چرا که بازار آن ها کم رونق می شود. البته گاهی این نوع تبلیغات سو در داخل به نام فرهنگ دینی صورت می گیرد، عده ای اصلا برایشان مهم نیست که در اثر گرسنگی و فقر قسمتی از جامعه دچار انواع و اقسام ناهنجاری های اجتماعی مانند فحشا و اعتیاد می شوند و یا خانواده هایی از هم می پاشند ولی کافیست در منطقه ای سرمایه گذاری شود و از خارج کشور به آن منطقه توریست بیاید ناگهان فریاد این آقایان به هوا می رود که در این منطقه توریست خارجی آمده و این باعث از بین رفتن فرهنگ می شود و فساد ایجاد می کند. البته در شمال خراسان به دلیل دارا بودن جاذبه های فراوان جغرافیایی و تاریخی و اینکه مدخلی برای ورود به جاذبه های مذهبی استان است به شدت پتانسیل های سرمایه گذاری وجود دارد. من از گذشته در خاطر دارم که هنوز هم بدین سان است که بسیاری از زائرین مدتی را در این منطقه اتراق می کنند، این میتواند بستر مناسبی برای سرمایه گذاری در منطقه ی شمال خراسان باشد. اگر زائرسراها تاسیس شوند و سرمایه گذاری های لازمه صورت بگیرد به رونق اقتصادی منطقه کمک خواهد کرد. جاذبه های جغرافیایی منطقه بسیار شایان توجه هستند و باید در این مناطق سرمایه گذاری های لازمه صورت گیرد، در مورد جاذبه های تاریخی منطقه نیز همین طور است. این منطقه به عنوان منطقه ای که بسیاری از نیروهای بیگانه بعد از فروپاشی های کشور در طول تاریخ از اینجا از کشور اخراج شدند بسیار دارای اهمیت است و بخش گمشده ای از تاریخ ما در این منطقه نهفته است.
این منطقه از تعدد و تکثر قومی خاصی برخوردار است که زیبایی خاصی به منطقه داده است، صنایع دستی که توسط اقوام کرمانج و ترکمن در این منطقه تولید می شوند می توانند یکی از جاذبه های مهم منطقه باشد. این تنوع های جغرافیایی وقومی که در منطقه وجود دارد اگر به خوبی مدیریت شود تبدیل به فرصت می شود. مسئولین منطقه باید بیشتر از دیدگاه تنوع قومی و جغرافیایی در راستای توسعه استفاده کنند. مزیت های جغرافیایی و قومی که از قدیم در منطقه وجود داشته است باید تقویت شود و توسعه پیدا کند. امتیازات صنعتی هم باید به این منطقه داده شود و در راستای آن ها سعی شود، منطقه ی شمال خراسان دارای استعدادهای صنعتی بسیاری نیز می باشد، مثلا ما در جاجرم یکی از مهمترین معادن آلومینیوم کشور را داریم. البته نیاز است مطالعات لازمه در منطقه ی شمال خراسان صورت بگیرد تا دیگر پتانسیل های منطقه در زمینه ی نفت و گاز و معادن کشف شود.

فعالیت های فرهنگی در دوره ی اصلاحات در منطقه بسیار فراهم بود به عنوان مثال جشنواره های موسیقی مقامی در منطقه ی شمال خراسان مثل پیران چنگی در قوچان برگزار می شد ولی طی یک دوره هشت ساله این امر روند تقریبا متوقف شد، آیا ما در این دولت شاهد گسترش فعالیت های فرهنگی و احیای فعالیت های فرهنگی قومیت ها در منطقه خواهیم بود؟
بله، حتما این اتفاق خواهد افتاد، البته شما باید از مسئولین ارشاد و استانداری ها بخواهید این موضوع صورت بگیرد، وقتی در تهران در حضور رئیس جمهور موسیقی های محلی این منطقه و مناطق دیگر پخش و اجرا می شوند و این به معنای این است که همه اقتدا کنند و یاد بگیرند، تقویت هنرهای ملی و بومی جزء برنامه های دولت است. خراسان قسمتی از هنرهای ملی ما را به خود اختصاص داده است، در این منطقه هم ابزار نوازندگی اختصاصی است و هم سبک های اختصاصی دارد. این موسیقی ها هم مرتب از صدا و سیما پخش می شود. خراسان بزرگ مهد فرهنگ و زبان و ادبیات فارسی است زبان ملی ما برخواسته از خراسان است.

به عنوان آخرین پرسش اگر سخنی در مورد آیت الله عطاردی و آیت الله آقا نجفی قوچانی دارید بیان بفرمایید.
خداوند این دو بزرگوار را رحمت کند. حدود پانزده سال اخیرما خدمت آقای عطاردی می رسیدیم و متاسفانه ما دیر به شخصیت ایشان پی بردیم، بسیاری از کتبی که ایشان در مورد آستانه ی مقدس داشت را بنده مطالعه کرده ام البته ایشان راجع به خراسان بسیار کار کرده اند و کتب بسیاری دارند. بنده البته به ایشان ارادت داشتم و جزء کسانی بودم که در لحظات آخر هم در کنار ایشان بودم. هرکس که خدمت ایشان می رسید امید بسیاری به او منتقل می شد. سراپای وجود این شخصیت امید بود. آقای عطاردی به تنهایی یک دانشگاه بود، برای همیشه فکر می کرد ایشان نگران این نبود که بعدها کارهای ایشان چه می شود، چون پژوهش را وظیفه خود می دانست آن را انجام می داد. ایشان به تنهایی توانست کار جمع عظیمی از محققان را انجام دهد. ایشان از آن شخصیت هایی بودند که حیات ایشان بعد از ممات ایشان آغاز می شود. در مورد آقانجفی قوچانی هم، هر طلبه ای در اوایل تحصیل کتاب های ایشان را می خواند، نثر زیبای ایشان و بیان شیوای ایشان باعث می شود هر طلبه ای در ابتدای امر کتاب ایشان را مطالعه کند. سیاحت غرب کتابی است که از یک روح بزرگ برخواسته. البته ما در ابران در حوزه ی مذهبی متاسفانه رمان نویسی نداریم و خیلی ضعیف هستیم، به همین دلیل هیچ کس باور نمی کند یک عالم بزرگ در حد مرجعیت بیاید با یک زبان رویایی دست به انتقال چنین حقایقی بزند. به عقیده ی بنده بعد از آقا نجفی قوچانی کسی نتوانسته است کار ایشان را انجام دهد. عالم دیگری از این منطقه که واقعا بی نظیر بود آیت الله بجنوردی بود که نویسنده ی قواعد فقه هستند و ایشان برای اولین بار این کار را کردند و بعد از ایشان هم مانند کار ایشان دیگر نتوانستند انجام دهند. به قول معروف همیشه در اصول متاخر از دیگران بودیم ولی ایشان در این مورد جهشی انجام داد و قوانین را تقریر و مدون کردند که اکنون نیاز است تا دوباره این کار انجام شود و باید بزرگان بیایند و این مسیر را ادامه دهند.

(برگرفته از ویژه نامه قوچان شناسی ۱ به سردبیری حسین فیروزه)

 

یک نظر ارسال کنید